Η Ελλάδα μετά το ’21, πέρασε πολλές φάσεις, μέχρι να δημιουργηθεί το κράτος που βλέπουμε σήμερα. Στον αγώνα για ελεύθερη Ελλάδα, μεγάλη ήταν η προσφορά εθελοντών, κυρίως Κρητών, Μανιατών και Κυπρίων!
Του Διαμαντή Θ. Βαχτσιαβάνου
Ήταν τόσοι πολλοί, ειδικά οι Κρήτες, που πολλοί λένε, πως δεν γνωρίζουμε τι εξέλιξη θα είχε ο Αγώνας, χωρίς την συμμετοχή των Κρητών!
Όταν η μάνα της Κρήτης έβλεπε το παιδί της να φεύγει για την Μακεδονία, του έλεγε: “Πήγαινε παιδί μου, μη λησμονήσεις πως τον πατέρα σου τον εφόνευσαν οι Τούρκοι, το σπίτι μας αυτό το οποίο βλέπεις, δέκα φορές το έκαυσαν οι Τούρκοι και διατί, διότι εζητούσαμεν την ελευθερίαν μας. Πήγαινε παιδί μου εις την ευχήν μου και μη λησμονήσεις, ότι η Νέμεσις είναι θεά Ελληνική. Πήγαινε και ζήτα εκδίκησιν”.
Ένας από αυτούς τους εθελοντές Κρήτες, ήταν ο καπετάν Γιώργης Βολάνης και σε αυτόν θα αναφερθούμε εδώ. Η φωτογραφία του βρίσκεται στην αίθουσα του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα στον Μπούρινο και το άγαλμά του, στο πάρκο απέναντι από τον Λευκό Πύργο (Θεσ/νίκη).
Έτσι, αρχίσαμε να ψάχνουμε την ιστορία του Κρητικού Γιώργη Βολάνη, για την προσφορά του στον Μακεδονικό Αγώνα! Δεν είναι τυχαίο πως ήταν στενός συνεργάτης του Παύλου Μελά!
Ο Καπετάν Βολάνης υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς καπετάνιους στον Μακεδονικό Αγώνα, του οποίου η μοίρα συνδέθηκε στενά και τραγικά με τον Παύλο Μελά!
Ο Γιώργης Βολάνης με καταγωγή από τους Λάκκους Χανίων, εντάχθηκε από νωρίς στο ένοπλο σώμα του Παύλου Μελά (Μίκης Ζέζας).
Στην παγίδα του χωριού Στάτιστα Καστοριάς (13 Οκτωβρίου 1904), την μοιραία εκείνη ημέρα, ο Γιώργης Βολάνης βρισκόταν μαζί με τον Παύλο Μελά και άλλους συντρόφους συμπολεμιστές του (όπως ο Ι. Καραβίτης), στο χωριό Στάτιστα (σήμερα “Μελάς” της Καστοριάς).
Στην κινηματογραφική και θα λέγαμε απαγορευμένη ταινία “Παύλος Μελάς”, ακούμε πολλές φορές να αναφέρεται το όνομα Βολάνης, που σημαίνει ότι ήταν, ένα από τα σημαίνοντα πρόσωπα στο σώμα του Παύλου Μελά!
Μετά την περικύκλωση από το Οθωμανικό απόσπασμα κατον θάνατο του Παύλου Μελά, ο Βολάνης κα οι άλλοι αντάρτες, συνελήφθησαν αιχμάλωτοι από τους Τούρκους.
Ο Γ. Βολάνης καοι άλλοι αντάρτες, οδηγήθηκαν στις σκληρές φυλακές του Μοναστηρίου (Μπίτολα σήμερα). Τολμηρός όπως ήταν, τόλμησε και πέτυχε την δραπέτευσή του!
Μετά την απόδρασή του, πιστεύοντας πως ο Αγώνας για την Μακεδονία πρέπει να συνεχίσει, επέστρεψε στα Μακεδονικά βουνά. Συγκρότησε το δικό του ένοπλο σώμα και έδρασε κυρίως στις περιοχές Μουριχόβου και Στρεμπένου (Αμυνταίου), πολεμώντας κατά των Κομιτατζήδων και των Οθωμανικών δυνάμεων, μέχρι το 1908!
Η απόδραση του Γ. Βολάνη από τις φυλακές του Μοναστηρίου και των άλλων συντρόφων του, είναι κάτι σαν μυθιστόρημα. Βασίστηκε κυρίως στην οργανωμένη υποστήριξη του Ελληνικού Προξενείου Μοναστηρίου και του τοπικού δικτύου, καθώς οι Τούρκοι δεν γνώριζαν την πραγματική ταυτότητα των αιχμαλώτων.
Μετά την μοιραία συμπλοκή στην Στάτιστα, ο Γ. Βολάνης και οι υπόλοιποι επαναστάτες, συνελήφθησαν. Με την βοήθεια των ντόπιων, δήλωσαν ψεύτικα ονόματα και παρουσιάστηκαν ως ντόπιοι χωρικοί και όχι ως ένοπλοι αντάρτες από την ελεύθερη Ελλάδα. Αυτό τους γλύτωσε από την άμεση εκτέλεσή τους!
Έτσι, οι Οθωμανικές αρχές μέχρι να ψάξουν ποιοι είναι και αν είπαν την αλήθεια, τους μετέφεραν στις φυλακές του Μοναστηρίου.
Εκεί, το ελληνικό προξενικό δίκτυο (πρόξενος Δημ. Καλλέργης), κινητοποιήθηκε αμέσως. Ήρθε σε επαφή μαζί τους, παρέχοντάς τους χρήματα, πολιτικά ρούχα και οδηγίες.
Εκμεταλλευόμενοι την διαφθορά των Οθωμανικών αρχών, το ελληνικό προξενικό δίκτυο δωροδόκησε τους Τούρκους δεσμοφύλακες και έτσι φυγαδεύτηκαν ο Γ. Βολάνης, ο Ι. Καραβίτης και άλλοι σύντροφοι!
Με πολιτικά ρούχα τώρα, κρύφτηκαν αρχικά σε σπίτια Ελλήνων μέσα στο Μοναστήρι. Φυγαδεύτηκαν στην συνέχεια μέσω Θεσ/νίκης προς Αθήνα και Κρήτη. Ο Γ. Βολάνης όμως, ανήσυχος για την τύχη του Αγώνα, αφού στρατολόγησε νέο σώμα εθελοντών Κρητών, επέστρεψε στην Μακεδονία για συνέχιση του Αγώνα!
Η κυρίως δράση τώρα ήταν στο Μορίχοβο, ένα από τα πιο σκληρά πεδία των μαχών 1906-1908, γιατί ήταν το πέρασμα Βουλγάρων Κομιτατζήδων προς την Κεντρική Μακεδονία.
Ιστορική είναι η μάχη που έδωσε στις 28 Μαΐου 1906 στο δάσος του Στρεμπένου (Ασπρογείων).
Παρά την αριθμητική υπεροχή των Οθωμανών, οι Τούρκοι έπαθαν πανωλεθρία, χάνοντας περίπου 200 στρατιώτες.
Η λαϊκή μούσα του χάρισε το μακεδονικό δημοτικό τραγούδι:
“Όξω μεριά απ’ το Λέχοβο, στο δάσος του Στρεμπένου, Γιώργος Μπουλάνης πολεμά, με τουρκικό ασκέρι”!
Μετά την μάχη του Στρεμπένου, ο Καπετάν Γ. Βολάνης, δημιούργησε το προπύργιό του στο Μορίχοβο!
Η πιο οργανωμένη φάση της δράσης του στο Μορίχοβο, καταγράφεται αρχές Απριλίου του 1908. Μαζί με τον τοπικό οπλαρχηγό Εμμ. Κατσίγαρη και άλλους οπλαρχηγούς, δημιούργησαν μια “γραμμή άμυνας”, που εμπόδισε την διείσδυση των Κομιτατζήδων προς τα νότια, μέχρι το καλοκαίρι του 1908, όταν η επανάσταση των Νεοτούρκων οδήγησε στον τερματισμό της ένοπλης φάσης του Αγώνα!
Ο Καπετάνιος Γ. Βολάνης έζησε το τέλος του Μακεδονικού Αγώνα, έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους και στο Κίνημα του 1935 και πέθανε κατά την διάρκεια της Γερμανικής κατοχής (14 Ιαν. 1942), στα Περιβόλια Χανίων της Κρήτης, σε ηλικία 65-66 ετών.
Υπάρχουν ερωτηματικά για τον θάνατό του, μέσα στο άγριο κλίμα της κατοχής. Άλλες πηγές αναφέρουν πως δολοφονήθηκε από την ΟΠΛΑ, επειδή δεν δέχτηκε να ενταχθεί στον ΕΛΑΣ και άλλες πηγές, πως απεβίωσε από φυσικά αίτια.
Πιο κοντά βρίσκεται η πληροφορία για δολοφονία του από την ΟΠΛΑ!
Ο Γιώργης Βολάνης είναι ένα παράδειγμα ανθρώπου που αγωνίστηκε ανιδιοτελώς για την ελευθερία της Μακεδονίας και είναι ακριβώς το παράδειγμα των Κρητών για Ελεύθερη Πατρίδα!
Εθελοντές οι Κρήτες στον Αγώνα της Μακεδονίας. Δεν τους υποχρέωσε κανένας. Το έκαναν από αγάπη στην Μακεδονία, από πατριωτικό καθήκον και ήταν μέγιστη και ανιδιοτελής η προσφορά τους.
Έδιναν τον λόγο τιμής τους ξεκινώντας: “Δι ημάς πας δυνάμενος να φέρειν όπλα καλείται στρατιώτης, όταν η Πατρίς κινδυνεύει, δυνάμει αγράφου αλλά Θείου & σεβαστού νόμου…”
