«Φίλε έφυγε ο Στράτος και παρέλυσε το κράτος…». Η εξαιρετική ερμηνεία του Νότη Σφακιανάκη σε σύνθεση και στίχους του Β. Σδούκου και Γ. Θανόπουλου για τον αείμνηστο Στράτο Διονυσίου, είναι μια ωδή στο μεγάλο εκείνο ερμηνευτή που θα τον συνοδεύει όπως ο καθένας μας το αισθάνεται. Φυσικό είναι, άνθρωποι από τον καλλιτεχνικό κόσμο να διεγείρουν συναισθηματικά μια μεγάλη μερίδα του κόσμου με το «έργο» τους και όταν φεύγουν από το μάταιο τούτο κόσμο, να φορτίζουν με έκδηλα συναισθήματα το κοινό τους. Πολύ δε, περισσότερο, όταν είναι νέοι άνθρωποι και φεύγουν τόσο ξαφνικά και τόσο άδικα. Αυτό όμως αφορά την επίδραση του καλλιτέχνη στο κοινό του. Το να το προβάλλεις ώρες ατέλειωτες σε δελτία «ειδήσεων», σε ενημερωτικές εκπομπές, σε πρωινάδικα με την τσίμπλα στο μάτι του τηλεθεατή, σε, σε… Δεν ξέρω τι επιδιώκεις, ή σου λείπουν οι ειδήσεις, ή θέλεις να στρέψεις αλλού την προσοχή, γιατί δεν πήγαν καλά οι πρόσφατες αναφορές από τη ΔΕΘ, ή δώσε πόνο στο Λαό κι’ ας τη «βγάζει» με το στανιό…
Το τηλεφώνημα που δεχτήκαμε ενώ πίναμε τον καφέ μας με τη γυναίκα μου, μας άφησε για λίγο άφωνους. – Σίγουρα είπαμε, ο Σπύρος; – Ναι, ο Σπύρος Χαλβατζής έφυγε σήμερα, το έμαθα από κάποιο «μέσο» και συμπλήρωσε, είναι επιβεβαιωμένο. Την πρώτη αμηχανία διαδέχθηκε η αγωνία για περισσότερη πληροφόρηση για αυτόν τον μεγάλο αγωνιστή της εργατιάς και του μόχθου των ανθρώπων. Μπήκα από το κινητό σε διάφορες ιστοσελίδες , δεν είδα κάτι. Στα τοπικά μέσα υπήρξε μια σύντομη αναφορά στα γρήγορα, αν και ο εκλιπών «γνήσιο Τέκνον» της Κοζάνης. Περίμενα ότι στα μεσημβρινά δελτία ειδήσεων των μεγάλων τηλεοπτικών σταθμών θα ήταν μια από τις πρώτες ειδήσεις και μάλιστα με κάποιες λεπτομέρειες. «Φευ». Ούτε στα μεσημβρινά, ούτε στα βραδινά, αν και έκανα ζάπινγκ από κανάλι σε κανάλι δεν έτυχε ν’ ακούσω κάτι. Ο τηλεοπτικός χρόνος τους ήταν αφιερωμένος με εμμονή στη λεπτομέρεια, της λεπτομέρειας της ζωής, του εκλιπόντος δημοφιλούς τραγουδιστή.
Το Σπύρο Χαλβατζή τον συνάντησα δυο ή τρείς φορές πριν από χρόνια εντελώς συμπτωματικά σε δημόσιους χώρους, όμως είχα ακούσει πολλά, όπως και για την καταγωγή από τη συνοικία με τα «παρταλόπλα». Αν και απευθυνόμαστε στο σοσιαλισμό είχαμε εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις στην εφαρμογή του. Αυτό όμως δεν μου απέκλειε την δυνατότητα να του αναγνωρίσω την έντονη πολιτική του προσωπικότητα, το ασίγαστο πάθος του για το Δίκιο του Εργάτη και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που πήγαζαν μέσα από ένα πνεύμα ελεύθερης βούλησης στη Δημοκρατία μας. Η ζωή του ΟΛΗ, ένα αφιέρωμα στις Ιδέες του, για μια δικαιότερη κοινωνία… Έφερε τα βήματά του από γουνεργάτης, να πληρώνει στα ξερονήσια και στις εξορίες την πολιτική του πίστη, χωρίς να υποστέλλει τη σημαία των αγώνων του. Αφιερωμένος στα κοινά, διετέλεσε Δημοτικός Σύμβουλος στην Αθήνα, Βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου και Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ.
Τα περιστατικά από φίλους, γνωστούς και συντρόφους του στην Κοζάνη πολλά, που δείχνουν και το πολιτικό κλίμα που επικρατούσε μερικές δεκαετίες πριν. Εγώ θα περιορισθώ στη διήγηση ενός αγνώστου σε μένα, στα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια στη Φλώρινα, που δείχνει το Ανθρώπινο Μεγαλείο του. Σε επαγγελματική μου επίσκεψή εκεί, τον συνομιλητή μου χαιρέτησε ένας μετρίου αναστήματος φίλος του, με χαραγμένες τις κακουχίες της ζωής στο πρόσωπό του. Αφού μας σύστησε από ευγένεια ο συνομιλητής μου και στην αναφορά ότι είμαι απ’ την Κοζάνη, η κουρασμένη ματιά του νεοφερμένου στη παρέα μας, σαν να φωτίστηκε. –Από τη Κοζάνη; Και συνέχισε μονολογώντας με κάποιο δισταγμό, που ο επαγγελματικός μου συνομιλητής τον καθησύχασε λέγοντάς του –Μίλα ελεύθερα. -Την Κοζάνη επανέλαβε, την πατρίδα του Σπύρου του Χαλβατζή. Ξέρετε με το Σπύρο βρεθήκαμε μαζί στο ξερονήσι ως πολιτικοί κρατούμενοι. Αυτός νεαρός, μας ζωντάνευε με τη φρεσκάδα της νιότης και του νου, δίνοντάς μας κουράγιο. Δεν θα ξεχάσω ένα περιστατικό που μας συγκλόνισε τότε, όλους. Πήρε μια βαθιά ανάσα και συνέχισε. -Ο Σπύρος είχε ζητήσει όπως όριζε ο κανονισμός στρατοπέδου, ολιγοήμερη άδεια για εξετάσεις στο σχολείο του, στο τέλος της χρονιάς. Η άδειά του εγκρίθηκε μαζί με άλλες που συμπλήρωναν τον αριθμό που επιτρεπόταν να δοθεί. Όμως, ήλθε ειδοποίηση ότι η γυναίκα ενός συντρόφου απεβίωσε. Στην πρωινή αναφορά ο άνθρωπος με οδύνη παρακάλεσε τον στρατοπεδάρχη να του χορηγηθεί άδεια ν’ αποχαιρετήσει τη γυναίκα του στη τελευταία της κατοικία. Ο στρατοπεδάρχης παρ’ ότι έδειξε να συμμερίζεται τον πόνο του, επικαλέσθηκε την αυστηρή διαταγή για τον αριθμό των αδειών που μπορούσε να δώσει και δήλωσε αδυναμία στο αίτημά του. Τότε, εκεί στη βουβαμάρα του στρατοπέδου, ακούστηκε η φωνή του Σπύρου καθαρή και βέβαιη. –Κύριε διοικητά παραχωρώ τη θέση μου στο σύντροφο και παρακαλώ να κάνετε δεκτό το αίτημά του… Τελειώνοντας την αφήγηση, τα μάτια του είχαν πλημυρίσει, είπε στα βιαστικά ένα χάρηκα για την γνωριμία και έφυγε στο ταξίδι των συλλογισμών του.
Πιστεύω η Πολιτεία και ο Δημοκρατικός κόσμος της Χώρας μας, να αναγνωρίσει στο Σπύρο Χαλβατζή αυτό που του τσιγκουνεύτηκαν τα ΜΜΕ και να τον αποδώσει στην αιωνιότητα. Ελπίζω οι δημοτικοί μας άρχοντες της Κοζάνης, να συναισθανθούν ότι η Προσωπικότητά του μεγάλωσε τα «σύνορα» της Πόλης μας. Αυτά τα σύνορα που απλώθηκαν για να χωρέσουν το αποτύπωμα του, από τα κοστολόγια της ζωής του. Καλό ταξίδι σε πιο Δίκαιες Κοινωνίες.
Μαγκλάρας Βασίλης 15/9/2026
magklarasvas@yhoo.gr
