«Νέα» Εγνατία Οδός: πάμε κι όπου βγει, στο μεγαλύτερο αυτοκινητόδρομο της χώρας! Σας θυμίζει κάτι;
1) Με το Νόμο 5260/2025 κυρώθηκε η Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού στη «Νέα Εγνατία Οδός ΑΕ» [Παραχωρησιούχος, θυγατρική της ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ (75%) και της Γαλλικής Egis Projects (25%)] και από 30/12/2025 πέρασε στη διαχείριση του Παραχωρησιούχου.
2) Αμέσως σε όλες τις σήραγγες με μήκος άνω των 500 μέτρων, (πολλές και συχνά διαδοχικές), απέκλεισαν με πυκνά εμπόδια τη μια από τις δυο λωρίδες κυκλοφορίας. Στην Πίνδο ο αποκλεισμός λωρίδας αφορά και τμήματα του δρόμου ανάμεσα σε διαδοχικές σήραγγες. Έχουν δημιουργήσει ακόμα και τμήμα με ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΟ μήκος κάπου 29 χιλιόμετρα όπου η κυκλοφορία γίνεται σε μια λωρίδα (από τα διόδια Μαλακασίου μέχρι σχεδόν τον Κόμβο για Χρυσοβίτσα/Νέο Γερακάρι). Η ταχύτητα κυκλοφορίας είναι όσο πάει το πιο αργό φορτηγό, ενώ δεν υπάρχει το παραμικρό σημείο να σταματήσει εκτός κυκλοφορίας όχημα που θα πάθει βλάβη. Σκέτη παγίδα για τους διερχόμενους.
3) Ήδη από το Φεβρουάριο οι εργαζόμενοι στα ΕΚΑΒ με ανακοίνωση κατήγγειλαν έλλειψη ΛΕΑ στην Εγνατία, με αποτέλεσμα να καθυστερεί πολύ η διέλευση των ασθενοφόρων του ΕΚΑΒ μεταξύ των Νοσοκομείων των Περιφερειών Ηπείρου, Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας. Στις 25/6/2026 πυροσβεστικό ελικόπτερο κατέπεσε στην τεχνητή Λίμνη Αώου, κοντά στο Μέτσοβο, κατά τη διάρκεια επιχείρησης υδροληψίας για φωτιά και αυτόπτης μάρτυρας είπε στην τηλεόραση ότι η Αστυνομία και η Πυροσβεστική πήγαν αμέσως, αλλά η ΕΜΑΚ δεν μπόρεσε να πάει από τα Γιάννινα, λόγω της μονής λωρίδας στην Εγνατία.
4) Η δικαιολογία είναι ότι «πρέπει να πιστοποιηθούν οι σήραγγες για μεταφορά επικίνδυνων φορτίων». Το σημείο 9.2.1 της Σύμβασης Παραχώρησης αναφέρει «Συνολική Προθεσμία της Περιόδου Επικείμενων Εργασιών» 60 μήνες (5 χρόνια ταλαιπωρίας «ή όσο τυχόν παραταθεί»). Mε το ρυθμό που εξελίσσονται οι σχετικές εργασίες κάποιος “από μέσα” είπε για 10 χρόνια! Κατά τα λοιπά εγκαινίασαν μετά από πολλά χρόνια τον αυτοκινητόδρομο Ε65, που στέλνει κι άλλα οχήματα στο μπάχαλο της Εγνατίας.
5) Ωστόσο, στο Βέρμιο η Εγνατία Οδός ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο 2004 και στην Πίνδο η τελευταία μεγάλη σήραγγα το 2009. Αρχικά δεν επιτρεπόταν η διακίνηση «επικίνδυνων φορτίων» από τις σήραγγες και χρησιμοποιούσαν τις εναλλακτικές παλαιές οδούς, σύντομα ωστόσο επιτράπηκε. Πάνω από 20 χρόνια κυκλοφορούσαμε με δυο λωρίδες μαζί με τα «επικίνδυνα φορτία».
6) Για τη μεταφορά «επικίνδυνων φορτίων» ισχύουν η Οδηγία ADR του 1957 και το ΠΔ 104/1999. Με το ΠΔ 230/2007 η Ελλάδα κύρωσε την Οδηγία 2004/54/ΕΚ σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφαλείας για τις σήραγγες. Το διάταγμα αφορά όλες τις σήραγγες της Ελληνικής Επικράτειας που ανήκουν στο διευρωπαϊκό οδικό δίκτυο και έχουν μήκος άνω των 500 μέτρων, είτε αυτές λειτουργούν το 2007, είτε βρίσκονται σε στάδιο μελέτης ή και κατασκευής και αποσκοπεί να διασφαλίσει στους χρήστες των σηράγγων στοιχειώδες επίπεδο ασφάλειας, προλαμβάνοντας κρίσιμα συμβάντα που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, το περιβάλλον και τις εγκαταστάσεις της σήραγγας και επιπλέον να παράσχει προστασία σε περίπτωση που συμβεί ατύχημα. Αφορά δηλαδή όλες τις σήραγγες στις οποίες έκλεισε η μία λωρίδα μετά την παραχώρηση. Από τον Ιούνιο 2020 έχουμε και την 1η Έκδοση Γενικού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών εξαιτίας Ατυχημάτων κατά την Οδική και Σιδηροδρομική Μεταφορά Επικινδύνων Εμπορευμάτων, που επαναλαμβάνει τα πιο πάνω.
Με το ΠΔ 230/2007 συστάθηκε Διοικητική Αρχή Σηράγγων (ΔΑΣ), έργο της οποίας ήταν να θέτει σε λειτουργία τις σήραγγες ή να αναστέλλει ή να περιορίζει τη λειτουργία μιας σήραγγας εάν δεν πληρούνται οι απαιτήσεις ασφαλείας και καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους μπορούν να αποκαθίστανται οι συνθήκες κανονικής κυκλοφορίας. Στην περίπτωση σηράγγων που είχαν δοθεί στην κυκλοφορία πριν από τις 30 Απριλίου 2006, η ΔΑΣ όφειλε εντός έξι (6) μηνών από τη συγκρότησή της, να αξιολογήσει αν η σήραγγα συμμορφώνεται προς τις απαιτήσεις του ΠΔ 230/2007.
Για τη διασφάλιση της εκπλήρωσης των απαιτήσεων σε σχέση με την ασφάλεια των σηράγγων η ΔΑΣ επιβάλλει πρόγραμμα τακτικών επιθεωρήσεων. Το χρονικό διάστημα μεταξύ των επιθεωρήσεων μιας δεδομένης σήραγγας δεν υπερβαίνει τα έξι έτη. Εάν, βάσει της έκθεσης επιθεώρησης, η ΔΑΣ κρίνει ότι μια σήραγγα δεν πληροί τις διατάξεις του ΠΔ 230/2007, ειδοποιεί τον διαχειριστή της σήραγγας και τον αρμόδιο ασφαλείας να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για τη βελτίωση της ασφάλειας της σήραγγας και καθορίζει όρους για τη συνέχιση ή την επανέναρξη λειτουργίας της σήραγγας.
7) Συνεπώς οι μήκους άνω των 500μ σήραγγες της Εγνατίας έχουν υπαχθεί στο ΠΔ 230/2007 από το Νοέμβριο 2007 και, στα πολλά χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι τις 31/12/2025 θα έπρεπε να είναι πλήρως αδειοδοτημένες για διακίνηση «επικίνδυνων φορτίων».
8) Με το 7.2.3.i της Σύμβασης Παραχώρησης η «παλαιά» Εγνατία όφειλε να δώσει στη «Νέα Εγνατία» τις άδειες σηράγγων αδειοδοτημένες από τη ΔΑΣ στην Κατηγορία «Ε», ενώ ο Παραχωρησιούχος υποχρεούται να φθάσει την αδειοδότηση στην Κατηγορία «Α». Αλλά αν οι σήραγγες είναι Κατηγορίας «Ε», πώς επιτρεπόταν εδώ και πάνω από 20 χρόνια η διέλευση «επικίνδυνων φορτίων»;
9)Με το 8.1.1.i της Σύμβασης Παραχώρησης ο Παραχωρησιούχος ανέλαβε να διασφαλίζει ότι όλες οι λωρίδες κυκλοφορίες είναι ανοικτές για τους χρήστες, ότι η κυκλοφορία είναι ασφαλής, ομαλή και ανεμπόδιστη και ότι η λειτουργία του Έργου είναι ασφαλής, εύρυθμη και με υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης των Χρηστών. Ωστόσο ούτε οι λωρίδες είναι ανοικτές ούτε η κυκλοφορία ασφαλής.
10) Όσα συμβαίνουν στην Εγνατία γίνονται με την έγκριση του Υπουργείου, καθώς στο 8.1.1.vi προβλέπεται ότι απαιτείται η εκπόνηση Σχεδίου Διαχείρισης Κυκλοφορίας και έγκριση από το Δημόσιο αν κάποιες εργασίες συνεπάγονται διακοπή ή παρεμπόδιση της κυκλοφορίας ή της ασφάλειας των Χρηστών του δρόμου. Ακριβώς όπως ο Καραμανλής βεβαίωνε για την ασφάλεια των τρένων μια εβδομάδα πριν τα Τέμπη.
11) Στην Εγνατία έχουμε πλέον έλλειψη ΛΕΑ, αδυναμία στάθμευσης με ασφάλεια, σημαντική αύξηση χρόνου ταξιδιού, δημιουργία τοπικών πυκνών ροών οχημάτων, αύξηση κατανάλωσης καυσίμων, εκνευρισμό και ταλαιπωρία οδηγών, μαζικά προσπεράσματα με μεγάλες επιταχύνσεις όταν φθάσουν τα ΙΧ σε τμήμα δυο λωρίδων, ιδίως αν κάποιοι τρέχουν να προλάβουν πλοίο στην Ηγουμενίτσα. Και αύξηση στα διόδια με τιμαριθμική αναπροσαρμογή από 1/1/2026 αναδρομικά από το 2019, όχι όμως στους μισθούς.
12) Με ανακοινώσεις ο Σύλλογος Εργαζομένων στην «παλαιά» Εγνατία Οδό καταγγέλλει πολλά. Περίπου όπως τα Σωματεία των σιδηροδρομικών κατήγγειλαν για την κατάσταση στα τρένα, μέχρι που η Πολιτεία δολοφόνησε στα Τέμπη τουλάχιστον 57 συνανθρώπους μας.
13) Μετά τα πιο πάνω θεωρώ απαραίτητο να διερευνηθούν τα αδικήματα από τους «αρμόδιους» (όπου κι αν βρίσκονται):
α) παρακώλυσης συγκοινωνιών (από τη μετατροπή του αυτοκινητόδρομου δυο λωρίδων σε δρόμο μιας λωρίδας, πρόκληση συνθηκών επικινδυνότητας και αύξηση χρόνου ταξιδιού),
β) έκθεσης σε κίνδυνο, (από την επί άνω των 20 ετών δυνατότητα κυκλοφορίας σε μη ασφαλείς σήραγγες),
γ) έκθεσης σε κίνδυνο, (από την κυκλοφορία επί πολύ μεγάλα μήκη οδού σε μία και μοναδική λωρίδα, χωρίς ΛΕΑ και χωρίς δυνατότητα εξόδου από την κυκλοφορία ακόμα και σε περίπτωση βλάβης του οχήματος),
δ) δυνητικής έκθεσης σε κίνδυνο, (λόγω παρεμπόδισης της κίνησης ασθενοφόρων και λοιπών οχημάτων έκτακτης ανάγκης),
ε) παράβασης ή παράλειψης εκτέλεσης καθήκοντος, (από τη μη πιστοποίηση των σηράγγων επί άνω της 20ετίας, την παράλειψη κλεισίματος μόνο των σηράγγων στις οποίες γίνονται εργασίες και όχι σε όλο το μήκος του αυτοκινητόδρομου, την παράλειψη θέσπισης σαφούς χρονοδιαγράμματος αποκατάστασης της κυκλοφορίας, από την επιβολή αύξησης διοδίων ταυτόχρονα με τη βαρύτατη επιδείνωση των συνθηκών κυκλοφορίας στον αυτοκινητόδρομο)
στ) καθώς και κάθε άλλου πιθανού αδικήματος που σχετίζεται με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στον αυτοκινητόδρομο «Εγνατία οδός».
14) Παράλληλα, επειδή πλήττεται ευθέως η οικονομία της Βόρειας Ελλάδας, να αρθεί ΑΜΕΣΑ κάθε εμπόδιο στην Εγνατία, να αποκατασταθεί η κυκλοφορία όλων των οχημάτων όπως πριν την παραχώρηση, ενώ τα «επικίνδυνα φορτία» μπορούν να διοχετευθούν μέσω των παλαιών διαδρομών, ακριβώς όπως πριν επιτραπεί η διέλευσή τους από τις σήραγγες της Εγνατίας.
Χρήστος Ι. Π. Κολοβός
Ανεξάρτητος Ενεργειακός Σύμβουλος
Δρ Μηχανικός Μεταλλείων – Μεταλλουργός Μηχανικός ΕΜΠ
τ. Διευθυντής Μεταλλευτικών Μελετών & Έργων ΔΕΗ ΑΕ/Λιγνιτικό Κέντρο Δυτικής Μακεδονίας
